Via het decreet 'toerisme voor allen' kunnen jeugdverblijfcentra een erkenning 'toerisme voor allen' krijgen. Deze erkenning is niet alleen een soort kwaliteitslabel, het is ook een voorwaarde om subsidies te kunnen krijgen van de Vlaamse overheid.
Erkenningen worden uitgereikt door Toerisme Vlaanderen. Het speelt geen rol wie het jeugdverblijf uitbaat: een vzw, een particulier, een feitelijke vereniging, een bvba enz. Ook qua capaciteit bestaan er geen normen.
Een jeugdverblijf is pas definitief erkend als aan alle erkenningscriteria is voldaan. Toerisme Vlaanderen kan echter ook principiële erkenningen afleveren. Dit gebeurt bij nieuwbouw of bij uitbreiding van een bestaand gebouw. Je hebt dan wel een schriftelijk advies van de brandweer nodig.
Principiële erkenningen zijn nuttig omdat ze de uitbater reeds in staat stellen om infrastructuursubsidies aan te vragen.
Het decreet 'toerisme voor allen' legt zelf geen verplichting op aan jeugdverblijven om een erkenning te behalen. Toch zal binnenkort voor de meeste jeugdverblijfcentra een erkenning door Toerisme Vlaanderen verplicht worden.
Op 1 januari 2010 trad namelijk het nieuwe logiesdecreet in voege. Er is echter een overgangsperiode van drie jaren voorzien. Concreet wordt 1 januari 2013 dus de datum waarop iedereen in orde moet zijn.
Door dit decreet wordt het in principe verplicht voor jeugdverblijfcentra om erkend te zijn binnen het decreet 'toerisme voor allen'. Enkel jeugdlokalen kunnen onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld worden van deze verplichting. Meer bepaald moet dan aan alle onderstaande voorwaarden voldaan zijn:
- het gebouw wordt ook gebruikt als lokaal voor een erkende jeugdvereniging
- er wordt enkel verhuurd aan andere erkende jeugdverenigingen
- er wordt jaarlijks niet meer dan 60 kalenderdagen verhuurd in functie van overnachtingen (een weekend van vrijdag tot zondag wordt meegeteld voor drie kalenderdagen)
Alle andere jeugdverblijfcentra zullen vanaf 2013 dus erkend moeten zijn door Toerisme Vlaanderen of de deuren moeten sluiten.
Klik hier voor de volledige tekst van het decreet 'toerisme' voor allen' en het gecoördineerde besluit.
Klik hier voor een handige brochure 'Wegwijzer voor erkenningen en subsidies'.
Klik hier voor de erkenningsaanvraag.
Je verblijf moet in eerste instantie betaalbaar zijn voor je doelgroep, uiteraard zonder dat dit de rendabiliteit van je huis in gevaar brengt. Daarnaast moet je ervoor zorgen dat de verblijvende groepen een aangenaam verblijf kunnen hebben en zich goed voelen, bijv. door voldoende binnen- of buitenruimte te voorzien.
Voor heel wat kinderen en jongeren uit gezinnen met een laag inkomen is het niet evident om op vakantie te gaan. Het Steunpunt Vakantieparticipatie is een dienst verbonden aan Toerisme Vlaanderen. Zij trachten een betaalbaar aanbod uit te werken voor deze doelgroep.
Wie een erkend jeugdverblijfcentrum type B of C uitbaat, is daarom verplicht jaarlijks een overnachtingsaanbod voor te behouden voor personen met een laag inkomen.
Het Steunpunt Vakantieparticipatie vraagt aan de jeugdverblijfcentra type B en C om een aanbod door te geven. Dit kan voor een periode van drie jaar. Een uitbater kan bepaalde periodes vrijhouden of werken op basis van beschikbaarheid. Het aanbod wordt dan gepromoot via de website en de brochures van het Steunpunt. Organisaties die recht hebben op de verminderde tarieven, krijgen van het Steunpunt een kortingsbewijs dat ze dan moeten kunnen voorleggen aan de uitbater.
Alle erkende jeugdverblijfcentra moeten beschikken over een positief brandveiligheidsattest, uitgereikt door de burgemeester.
- De uitbater van een jeugdverblijf vraagt aan de burgemeester van de gemeente waar zijn jeugdverblijf gelegen is, het brandveiligheidsattest aan.
- De burgemeester geeft opdracht aan de brandweer om een inspectiebezoek te verrichten in het jeugdverblijf.
- De brandweer geeft advies aan de burgemeester in verband met de brandveiligheid van het jeugdverblijf. Soms houdt de brandweer daarbij niet alleen rekening met de normen uit het decreet 'toerisme voor allen', maar ook met andere reglementering die van toepassing kan zijn.
- Het advies van de brandweer wordt pas bindend als de burgemeester dat advies onderschrijft. De burgemeester volgt meestal het advies van de brandweer en levert een brandveiligheidsattest of een weigering van attest aan de uitbater. Dit moet gebeuren ten laatste drie maanden na de aanvraag door de uitbater.
Het brandveiligheidsattest is het enige document dat door Toerisme Vlaanderen aanvaard wordt als bewijs dat het jeugdverblijf aan de brandveiligheidsnormen uit decreet 'toerisme voor allen' voldoet.
In bepaalde omstandigheden kan de minister van toerisme voor een jeugdverblijfcentrum een afwijking toestaan op de brandveiligheidsnormen in het decreet 'toerisme voor allen'. Hiervoor moet een goed gemotiveerde aanvraag worden opgestuurd naar de minister. De minister wint dan advies in bij de Technische Commissie Brandveiligheid. Ook CJT maakt deel uit van deze commissie.
Afwijkingen worden niet toegestaan voor nog te bouwen verblijven of voor uitbreidingswerken waarvoor een stedenbouwkundige vergunning vereist is.
Elk jeugdverblijfcentrum moet voldoen aan een aantal specifieke hygiëne-, comfort- en veiligheidsnormen. Een medewerker van Toerisme Vlaanderen komt ter plaatse om deze normen te controleren.
De minister van toerisme kan eventueel een afwijking toestaan op deze normen, als de uitbater daar een gegronde reden voor heeft. Afwijkingen voor nog te bouwen verblijven of vergunningsplichtige uitbreidingswerken zijn uitgesloten.
De verschillende hygiëne, comfort- en veiligheidsnormen zijn terug te vinden in de classificatie per type (A, B of C).
Erkende jeugdverblijfcentra zijn verplicht om een toegankelijkheidsdoorlichting te laten plaatsvinden. Toerisme Vlaanderen zet hiervoor de nodige stappen en laat een erkend adviesbureau voor toegankelijkheid ter plaatse komen.
Momenteel worden alle jeugdverblijfcentra doorgelicht, dit proces kan nog enkele jaren duren. Een toegankelijkheidsdoorlichting is trouwens gratis, dit in tegenstelling tot het toegankelijkheidsadvies (aan te vragen bij een aanvraag voor infrastructuursubsidie).
De verzamelde info komt terecht in een databank die ook te raadplegen is op www.toevla.be.
Maandelijks moeten overnachtingsgegevens worden doorgestuurd naar Toerisme Vlaanderen. Deze cijfers worden o.a. gebruikt om na te gaan of je voldoende jeugdovernachtingen behaalt in functie van het label jeugdtoerisme.
De vlotste manier om deze cijfers door te sturen, is gebruik maken van de statistiekenmodule op jeugdverblijven.be.
Los van het decreet 'toerisme voor allen' is elk jeugdverblijfcentrum (ook zonder erkenning!) verplicht om overnachtingscijfers door te spelen aan de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (het vroegere NIS). Ook sommige provinciale toeristische diensten vragen cijfers op. Wie de statistiekenmodule gebruikt, kan echter op beide oren slapen, want dan worden de cijfers automatisch ter beschikking gesteld van zowel Toerisme Vlaanderen, ADSEI en de provinciale toeristische diensten.
Groepsverblijven kunnen het label jeugdtoerisme behalen als ze
- per kalenderjaar minstens 70 % van hun overnachtingen realiseren met personen jonger dan 26 jaar (dit cijfer wordt automatisch berekend voor de gebruikers van de statistiekenmodule) en
- voldoen aan de classificatienormen type A, B of C
Het label jeugdtoerisme is geldig voor onbepaalde duur. Wel vindt om de drie jaar een herinspectie plaats van het gebouw ter plaatse en worden jaarlijks de overnachtingscijfers gecontroleerd.
De Groene Sleutel is een internationaal keurmerk voor milieuvriendelijke toeristische accommodaties. Sinds 2008 kunnen jeugdverblijfcentra de Groene Sleutel behalen. Het label wordt uitgereikt door Bond Beter Leefmilieu en Toerisme Vlaanderen.
Wie het label wil behalen, moet zich eerst inschrijven voor het begeleidingsprogramma. Dit kan het hele jaar door. Er wordt dan een actieplan met milieumaatregelen uitgewerkt die je verblijf voorbereiden op het uiteindelijke label. De kostprijs voor dit begeleidingsprogramma is 121 euro.
Om het label zelf te behalen, moet voldaan worden aan alle basisvoorwaarden en verplichte criteria. Daarnaast moet er nog een minimumaantal optionele criteria behaald worden.
De Groene Sleutel is slechts één jaar geldig. Elk jaar opnieuw moet aangetoond worden dat het jeugdverblijf aan de vereiste criteria voldoet. Aanvragen moeten binnen zijn op 15 september van het voorafgaande jaar.
Het behalen van de Groene Sleutel is helaas niet gratis. Jeugdverblijfcentra type A betalen jaarlijks 72,60 euro, voor type B wordt 145,20 euro aangerekend en type C ten slotte ontvangt elk jaar een factuur van 290,40 euro. Voor domeinen met meerdere verblijven gelden aangepaste tarieven.
Een uitgebreide lijst van alle criteria vind je op de website van de Groene Sleutel. In 2010 mogen maar liefst 25 jeugdverblijven zich de trotse eigenaar noemen van dit ecolabel.
De goede voorbeelden op het vlak van toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers worden door Toerisme Vlaanderen beloond met een toegankelijkheidslabel. Dit gebeurt op basis van de gegevens van de gratis toegankelijkheidsdoorlichting die gelinkt is aan de erkenning door Toerisme Vlaanderen. De doorlichting gebeurt steeds door een gespecialiseerd toegankelijkheidsbureau. De resultaten hiervan worden steeds bezorgd aan de uitbater, samen met de tips om eventuele aanpassingen uit te voeren om het label te behalen. Uiteindelijk beslist een commissie wie welk label krijgt.
Het A+ label betekent dat het verblijf zelfstandig en comfortabel toegankelijk is voor rolstoelgebruikers.
Het A label wordt uitgereikt aan basistoegankelijke centra. Dit betekent dat soms assistentie nodig is door begeleiders.
Meer informatie op de website van Toegankelijk Vlaanderen.
Een beperkt aantal jeugdverblijfcentra komt ook in aanmerking voor het fietsvriendelijk label, uitgereikt door Toerisme Vlaanderen.
Klik hier voor meer info over het fietsvriendelijk label.